Duurzaam bouwen

Duurzaam bouwen;

Duurzaam bouwen is het op een milieubewuste en rendabele wijze ontwikkelen en beheren van de gebouwde omgeving, rekening houdend met de wensen van de gebruiker en de veranderingen in de tijd.
Duurzaam bouwen is een integraal proces, waarbij een balans moet worden gevonden tussen de mens, het milieu en de haalbaarheid. Al deze elementen komen samen in het Triple P concept.

Triple P;

People (mens): de sociale kwaliteit; comfort, gezondheid, welzijn
Planet (milieu): de ecologische kwaliteit; biodiversiteit, klimaat
Profit (welvaart): de economische kwaliteit; exploitatiekosten, toekomstwaarde, rentabiliteit
Info triple P

People; de gebruiker;

De sociale aspecten draaien om de menselijke factor: de gebouwde omgeving moet aangenaam en gezond zijn om in te leven, en moet voldoen aan alle comforteisen qua thermisch welbehagen, luchtkwaliteit, visueel comfort, akoestiek, gebruiksgemak en veiligheid. De gebruiker heeft echter ook invloed op de omgeving. Zijn (veranderende en toenemende) welvaart wensen moeten opgevangen kunnen worden. Geen rekening houden met de huidige en toekomstige gebruiker staat een succesvolle duurzame ontwikkeling in de weg.

Planet; trias ecologica;

Als leidraad van milieubewust bouwen is de trias ontwikkeld. De strategie bestaat uit drie te zetten stappen, waarbij de eerste stap het meest duurzaam is .Het streven is om tijdens het bouwproces zoveel mogelijk maatregelen binnen stap 1 te nemen. Pas als die zijn uitgeput, neem je maatregelen uit stap 2, etc. Dit geldt voor energie, grondstoffen, water en afval.
Stap 1. Beperk de vraag
Stap 2. Gebruik hernieuwbare bronnen
Stap 3. Gebruik niet hernieuwbare bronnen efficiënt
Integratie van afval/recycling stromen vraagt om herziening van de trias. Tussen stap 1 en 2 komt een extra stap; hergebruik reststromen.
Info trias
Projectinformatie; REAP Hart van Zuid

Profit; toekomstwaarde;

Investeringen in de balans binnen triple P verdienen zich terug via direct en indirect rendement, maar ook door maatschappelijk rendement. Toekomstbestendige gebouwen gebruiken van hernieuwbare grondstoffen, zijn energiezuinig en kunne inspelen op toekomstig gebruik. Daardaar zijn duurzame gebouwen minder afhankelijk van huidige en toekomstige ontwikkelingen en zijn ze goedkoper in de exploitatie.
Duurzaam bouwen loont

Nederland actueel;

De bouw draagt voor ruim 5% bij aan het BNP, maar veroorzaakt 25%  van het wegtransport, 35% van de afvalberg en 43% van de energieconsumptie (productie en gebruik).
51%  van de woningen in Nederland zijn gebouwd voor 1976. Deze slecht geïsoleerde woningen zijn verantwoordelijk voor ongeveer 80% van het energieverbruik van woningen. In renovatie van de bestaande woningvoorraad valt veel duurzame winst te behalen.
14%  van de kantoren in Nederland staan leeg (bijna 8 miljoen m2). Deze kantoren zijn voor een groot deel niet toekomstbestendig en niet duurzaam. Deze kantoren hebben praktisch geen waarde meer tenzij deze gebouwen op een duurzame wijze worden herontwikkeld.
Info Nederland actueel
Zie verder energie

Materiaal;

Er dreigt een tekort aan grondstoffen voor materialen met de groeiende wereldbevolking en de toenemende welvaart in de wereld. De mensheid van nu heeft al ongeveer 150%  van de aarde nodig. (link footprint Wikipedia) Dit heeft consequenties voor de milieubelasting en de prijs van de grondstoffen. We moeten naar alternatieven zoeken en zuinig omgaan met de bestaande voorraad door bijvoorbeeld recycling.
Duurzame materialen

• Beperking vraag grondstoffen;

Een vermindering van het gebruik van grondstoffen door hergebruik van gebouwen (renovatie), functiemenging in product en gebouw, licht construeren etc.
Productinformatie; Quantum Glas, Slim Brick, Groenoveren

Integrale bouwconcepten vergemakkelijken het bouwproces en verminderen het afval en de faalkosten tijden de bouw.
Info EcoPrefab
Productinformatie; Buko, HR Building Systems, E Block, Op Deck, Masterwall, Cable Stud
Projectinformatie; Brede School Dordrecht

• Duurzame bronnen grondstoffen;

Duurzame materialen bestaan uit hernieuwbare grondstoffen of grondstoffen die in overvloed aanwezig zijn, zoals plantaardige en dierlijke producten (mits verantwoord beheerd).
Productinformatie; Nur Holz bouwsysteem, Derbipure dakbanen, Ecoboards, Gutex isolatie, Isoschelp, Waxedwood, Noblewood, Marmoleum
Projectinformatie; woning Dirksland

• Recycling;

Het opnieuw gebruiken van het materiaal van een product in dezelfde of een andere toepassing beperkt de vraag naar nieuwe grondstoffen. Indien een product wordt hergebruikt, spreekt men van producthergebruik, bijvoorbeeld van tegels. Van materiaalrecycling is sprake als het materiaal van een product wordt toegepast, bijvoorbeeld betongranulaat.
Info Cradle to Cradle
Productinformatie; Mosa, VRK isolatie, Desso, Uzimet, Click Brick, Slimline
Productinformatie recycling; Van Liempd, Oranje
Projectinformatie; BSH Park 2020

• Levenscyclus analyse (LCA) materialen;

Dit is een methode om de milieubelasting van een materiaal of product te berekenen, waarbij alle levensfasen van het materiaal of product worden meegewogen: winning van grondstoffen, transport, productieproces, toepassing, gebruik, verwijdering en hergebruik.
Info LCA

• Labels materialen;

Om inzicht te geven in de mate van duurzaamheid van een materiaal zijn er verschillende labels en certificaten, zoals in Nederland bijvoorbeeld DuboKeur.
Overzicht labels

Energie;

De fossiele brandstoffen worden schaars en de energiekosten gaan daarmee omhoog, maar er zijn voldoende duurzame alternatieven. Zo levert de zon 7500 x de wereldbehoefte aan energie. Naast de zon zijn ook de wind, de aardkorst en biomassa duurzame energiebronnen die onuitputtelijk zijn.
Overzicht duurzame energiebronnen

Het aandeel van duurzame energie is in de afgelopen jaren flink gestegen, maar toch bezet Nederland in Europa een plaats in de achterhoede.
Duurzame energie in Nederland

• Beperking energievraag;

Het gemiddelde warmteverlies in een gebouw gaat voor 45% via gevels, 35% via dak, 15% via de vloer en 5% via installatie verliezen. De vermindering van de warmte- en koelvraag kan bereikt worden door goede isolatie en kierdichting.
Info isolatie
Productinformatie isolatie; VRK, Gutex, Isoschelp, Isover, Knauf Insulation, Blauwplaat, Recticel, Kingspan, Ytong Multipor, Roofclix, Saint Gobain Glass

Passief Bouwen is een bouwmethodiek die uitgaat van een zeer goed geïsoleerde schil, waardoor de vraag naar energie voor verwarming zeer beperkt is.
Info Passief Bouwen
Projectinformatie; De Kroeven 505, De Kroeven 506, Nimmerdor, Sleephellingstraat, Veldhuizerschool, OdyZeeschool

Door zoveel mogelijk gebruik te maken van daglicht kan bespaart worden op de elektriciteitvraag van kunstlicht. Zie verder ‘licht’.
Productinformatie; Solatube, Colt Heliostat

• Gebouwbeheerssystemen;

Een Gebouwbeheersysteem wordt gebruikt om alle binnen en buiten het gebouw aanwezige installaties centraal aan te kunnen sturen te bedienen en te laten samenwerken. Dit waarborgt een efficiënt gebruik van de installaties en dit verlaagt weer de vraag naar energie.
Productinformatie; Priva, Siemens, Qurrent

• Duurzame energiebronnen;

Hernieuwbare energiebronnen zijn een onuitputtelijke bron van energie. Er zijn verschillende mogelijkheden en technieken om hier gebruik van te maken;

Info zonne-energie
Productinformatie PV; Derbisolar, Evalon Solar, Solyndra, Colt Shadovoltaic, Korasun
Productinformatie zonneboilers; Dakcollector, Energiedak, Vitosol
Projectinformatie; Complex 1018, TransPort Schiphol, Dollevoet Expeditie, Chr. Huygenscollege, Stad van de Zon, Vauban Freiburg

Info wind energie
Productinformatie; Donqi
Projectinformatie; Nibe Bussum

Info aardenergie
Productinformatie; Geo Energy, Lowergy
Projectinformatie; Boostencomplex, Rijkswaterstaat Utrecht, gemeentehuis Zutphen, OdyZee school, Haagse Hogeschool Delft

• Warmtepomp;

Een warmtepomp onttrekt warmte aan een bron, verhoogt de temperatuur en staat deze hogere temperatuur weer af aan de ruimte. De bijzondere eigenschap is dat met een bepaalde hoeveelheid energie, in de vorm van arbeid, een grotere hoeveelheid warmte-energie kan worden verplaatst dan er aan arbeid is verricht. De warmtepomp maakt gebruik van energie uit natuurlijke en onuitputtelijke bronnen, zoals lucht, water en de bodem.
Info warmtepomp
Productinformatie; Geo Energy, Daikin, Lowergy
Projectinformatie; De Tempel Den Haag, Veldhuizerschool, Basisschool De Brug, Brede School Legmeer, Hart van Zuid Hengelo

Gezondheid;

Een comfortabele en gezonde leefomgeving is essentieel. Duurzame maatregelen moeten het welzijn van de gebruiker verbeteren. Thermisch comfort wordt bereikt door een warmte leverende installatie met voldoende capaciteit en een goede schilisolatie. In een goed geïsoleerd pand is ventilatie echter weer onontbeerlijk om een goede luchtkwaliteit te garanderen. Andere aspecten die een rol spelen zijn licht/verlichting, geluidscomfort, gebruiksgemak en veiligheid.
Productinformatie thermisch comfort; Klimaatvloer Uponor, Klimaatmatten Navos, Jaga Radiator, EcoCleanTech
Productinformatie ventilatie; CO2 Indicator, JE StorkAir Balansventilatie, Jaga Oxygen, Velu, Buva, IDBB (Swegon)
Productinformatie licht; Philips, luchtzuiverende verlichting, LED Trade, Colt zonwering, Hunter Douglas zonwering

Toetsinstrumenten;

Om in de praktijk duurzaam bouwen handen en voeten te geven zijn er verschillende toetsinstrumenten ontwikkeld, zowel op gebied als op gebouw niveau. Een toetsinstrument kan meerdere doelen hebben; ambitievertaling, communicatie, toetsing en certificering. Daartoe is een verscheidenheid aan instrumenten ontwikkeld elk met een specifiek doel en doelgroep.
Info toetsinstrumenten
Info Breeam
Projectinformatie; Nibe Bussum, TNT Green Office

Aan bovenstaande en informatie bladen kunnen geen rechten worden ontleend.